Ιστορία της Αστρονομίας

Ιστορία της Αστρονομίας

18 Φεβρουαρίου 2016

Γ! Η νέα αστρονομία χρησιμοποιεί τις μη ορατές ακτινοβολίες

Η εν καιρώ του πολέμου ανάπτυξη του ραντάρ έβγαλε μια ολόκληρη γενιά ράδιο-εμπειρογνωμόνων στην αστρονομία, για να ακολουθήσουν πρωτοποριακές ανακαλύψεις, που έγιναν στη δεκαετία του ’30 και τη δεκαετία του ’40. Το 1934 ο Karl Jansky είχε ανακαλύψει τη ράδιο-εκπομπή από τον Γαλαξία μας και στη δεκαετία του ’40 ο Grote Reber ολοκλήρωσε τους πρώτους ράδιο-χάρτες όλου του Ουρανού. Στην ίδια περίοδο ο John Hey ανακάλυψε τη ράδιο-εκπομπή από τον ήλιο και ανίχνευσε τις πρώτες σημειακές ράδιο-πηγές. Μέχρι την πρόσφατη δεκαετία του ’50 η ραδιοαστρονομία είχε αρχίσει να είναι ένα πολύ σημαντικό πεδίο της σύγχρονης αστρονομίας.

Αμέσως ακολούθησαν έρευνες σε άλλες ζώνες μηκών κύματος: Γρήγορα η υπέρυθρη αστρονομία έκανε μεγάλη πρόοδο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60, που κατέληξε στην πτήση του Υπέρυθρου Αστρονομικού Δορυφόρου (IRAS) το 1983 και του Υπέρυθρου Διαστημικό Παρατηρητηρίου της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Εταιρείας (ISO) το 1995. Η έναρξη του δορυφόρου Uhuru το 1970 χαρακτηρίστηκε σαν ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός για την αστρονομία των ακτίνων X.

Οι νέοι αστρονόμοι κατάφεραν να ανακαλύψουν μια πλούσια γκάμα νέων φαινομένων, όπως οι ραδιογαλαξίες, τα κβάζαρ, τα pulsars και από εκεί τους αστέρες νετρονίων. Άλλα ευρήματα έχουν συμπεριλάβει τα διπλά συστήματα ακτίνων X με αστέρια νετρονίων και μαύρες οπές, τις ογκώδεις μαύρες οπές στους γαλαξιακούς πυρήνες, τα άστρα με τις εκπομπές ακτινοβολίας και τους υπερφωτισμένους στο υπέρυθρο γαλαξίες, τους πρωτοπλανητικούς δίσκους, και τέλος τους βαρυτικούς φακούς από τα αστέρια, τους γαλαξίες και τα σμήνη των γαλαξιών.

Οι μαύρες οπές απέδειξαν ότι να είναι μια από τις πιό δραματικές συνέπειες της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Einstein. Για πρώτη φορά συζητήθηκαν από μια ομάδα θεωρητικών αστροφυσικών, αλλά τώρα φαίνονται ότι είναι η κοινή τελική κατάληξη για τα αστέρια, που έχουν τουλάχιστον 20 φορές τη μάζα του δικού μας ήλιου. Οι μαύρες οπές είναι κυρίαρχες στους γαλαξιακούς πυρήνες, όπου βρίσκονται με μάζες που κυμαίνονται μεταξύ 10 6 και 10 9 ηλιακών μαζών. Αν και οι αποδείξεις για την ύπαρξή τους είναι, αναπόφευκτα, έμμεσα, είναι ήδη συντριπτικές.

Η αστροφυσική τώρα της υψηλής ενέργειας ­ δηλαδή η μελέτη των ενεργητικών φωτονίων και των σχετικιστικών σωματιδίων ­ είναι καταπληκτικό πλούσιο πεδίο. Τα επιτεύγματα αυτού του πεδίου, έχουν περιλάβει την αναλυτική φυσική της αεριώδους προσαύξησης στους δίσκους γύρω από τις μαύρες οπές και τα συμπαγή αστέρια, και τα μοντέλα για την παραγωγή των σχετικιστικών πιδάκων στους ενεργούς γαλαξιακούς πυρήνες.

Δ! Το διαστρικό μέσο

Διαστρική σκόνηΗ ανακάλυψη της διαστρικής σκόνης από τον Robert Trumpler το 1930, μετασχημάτισε την αντίληψή μας για το χώρο μεταξύ των αστεριών. Μελέτες που ακολούθησαν για τη σκόνη και το ατομικό, μοριακό και ιονισμένο αέριο, μας έχουν αποκαλύψει τη σύνθετη φυσική των νεφών του αερίου και της σκόνης που εισχωρούν μέσα στους γαλαξίες, συμπεριλαμβανομένου και του δικού μας. Οι φασματοσκοπικές μελέτες, που κυμαίνονται από τα οπτικά μήκη κύματος έως τα ραδιοκύματα, είναι ιδιαίτερα σημαντικά στην κατανόηση των τρόπων με τους οποίους σχηματίζονται τα νέα αστέρια συνεχώς από τη διαστρική σκόνη και το αέριο.

Τα περισσότερα από τα βαριά στοιχεία στο διαστρικό μέσο, που περιλαμβάνουν περίπου 2% της συνολικής του μάζας, βρίσκονται είτε υπό μορφή μικρών κόκκων πυριτικού άλατος είτε ανθρακούχου σκόνης, είτε σε μόρια μονοξειδίου του άνθρακα. Ο Arno Penzias και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν αρχικά το μονοξείδιο άνθρακα στο διαστρικό διάστημα το 1970. Τώρα είναι γνωστά πάνω από 50 είδη διαστρικών μορίων.

Η διαστρική σκόνη έχει μια δραστική επίδραση στη ροή της ακτινοβολίας μέσα σε ένα γαλαξία. Ένα σημαντικό μέρος του ορατού και υπεριώδους φωτός που εκπέμπεται από τα αστέρια απορροφάται δραστικά από τη σκόνη και επανεκπέμπεται στα υπέρυθρα μήκη κύματος (ανωτέρω σχήμα). Οι χάρτες του ουρανού, που έγιναν από το IRAS, αποκάλυψαν την πλήρη εικόνα αυτής της επανεκπεμπόμενης ακτινοβολίας για πρώτη φορά.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24