«Ο οικουμενικός υπολογιστής, Calculus ratiocinator:  από τον Leibniz στον Turing»

«Ο οικουμενικός υπολογιστής, Calculus ratiocinator: από τον Leibniz στον Turing»

13 Ιανουαρίου 2016

Η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος της πόλης μας, σε συνεργασία με το Παράρτημα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, διοργανώνει το Σάββατο 23η Ιανουαρίου 2016, ώρα 7:15μμ, ομιλία με ομιλητή τον Μαθηματικό, Δρ. Τεύκρο Μιχαηλίδη και θέμα τον «Οικουμενικό υπολογιστή, Calculus ratiocinator: από τον Leibniz στον Turing». Η ομιλία θα γίνει στο αμφιθέατρο του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Γεωργίου Καρτάλη 72 – Ροζού, πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο), αμέσως μετά τα μαθήματα της Σχολής Αστρονομίας.
«Το παιχνίδι της μίμησης», η κινηματογραφική ταινία που ήταν αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του, τον έφερε για λίγο στο φως της δημοσιότητας. Τώρα που οι προβολείς έχουν σβήσει, ο Alan Turing επέστρεψε στη σκιά. Ωστόσο το έργο του, που έθεσε τις βάσεις για την αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών υπολογιστών εξακολουθεί να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία της κοινωνίας της πληροφορίας, της κοινωνίας μας. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του, η μεταγραφή της θεωρητικής γλώσσας της Λογικής σε ένα μηχανικό μοντέλο, δεν άνοιξε απλά το δρόμο στη σύγχρονη πληροφορική: έδωσε και απαντήσεις σε μεγάλα θεωρητικά προβλήματα σχετικά με τη θεμελίωση των μαθηματικών. Αξίζει λοιπόν να επισκεφθούμε ξανά την πολυτάραχη ζωή και το πρωτοποριακό έργο μιας από τις πιο αδικημένες προσωπικότητες στην ιστορία των επιστημών.
Σύμφωνα με τον Sir Winston Churchill, ο  Alan Turing είχε τη μεγαλύτερη ατομική συμβολή στη νίκη των συμμάχων ενάντια στη ναζιστική Γερμανία. Πράγματι, αποκωδικοποιώντας τη συσκευή κρυπτογράφησης Enigma μέσω της οποίας το γερμανικό γενικό επιτελείο έστελνε τις οδηγίες του στις διάφορες στρατιωτικές μονάδες, ο Turing κατάφερε καίριο πλήγμα στη χιτλερική στρατιωτική μηχανή. Ωστόσο η συνεισφορά του στην επιστήμη ήταν ακόμη μεγαλύτερη: στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τα προβλήματα θεμελίωσης των μαθηματικών που είχε θέσει ο Hilbert επινόησε τον οικουμενικό υπολογιστή, μια «θεωρητική» μηχανή που η αρχιτεκτονική της βρίσκεται στη βάση των σημερινών ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Στην ομιλία του θα αναφερθεί στη σύντομη, ταραγμένη ζωή του (που αποτέλεσε πρόσφατα και αντικείμενο της ταινίας «Το παιγνίδι της μίμησης»), στη συνεργασία του με τους κωδικοθραύστες του Bletchley Park καθώς και στη συνεισφορά του στην «πληροφορική επανάσταση» που βιώνουμε σήμερα

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα

O Τεύκρος Μιχαηλίδης κατάγεται από την Κύπρο. Είναι διδάκτωρ των μαθηματικών του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Curie (Αλγεβρική θεωρία αριθμών). Από το 1981 διδάσκει μαθηματικά στη Μέση Εκπαίδευση. Έχει επίσης διδάξει σε πολλά επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές.

Από τις εκδόσεις Πόλις κυκλοφορούν τα βιβλία του:

·       Μαθηματικά Επίκαιρα – Συνειρμοί διαβάζοντας την εφημερίδα (συλλογή δοκιμίων)

·       Πυθαγόρεια Εγκλήματα (μυθιστόρημα). Μεταφρασμένο  στα Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ισπανικά, Κορεατικά και Κινεζικά. Βραχεία λίστα για το βραβείο του περιοδικού Διαβάζω και του περιοδικού Tangentes (η γαλλική του έκδοση).

·       Αχμές, ο γιος του φεγγαριού (μυθιστόρημα). Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2010, βραχεία λίστα για το βραβείο αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ (2010).

·       Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού (μυθιστόρημα).  Βραχεία λίστα για το βραβείο αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ (2012).

·       Ο μέτοικος και η συμμετρία (μυθιστόρημα).

·       Εγκλήματα δημοσιονομικής προσαρμογής (συλλογή αστυνομικών διηγημάτων).

Από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί το βιβλίο του «Μιλώντας στην Άννα για τα μαθηματικά» (εκλαϊκευτικό αφήγημα για τα μαθηματικά). Επίσης έχει γράψει σχολικά εγχειρίδια και βοηθήματα για τη διδασκαλία των μαθηματικών και της πληροφορικής στη μέση εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει άρθρα σχετικά με την διδακτική και τη χρήση της ιστορίας στη διδασκαλία των θετικών επιστημών.

Συμμετείχε στους συλλογικούς τόμους «Ελληνικά Εγκλήματα 2, 3, 4», «H επιστροφή του αστυνόμου Μπέκα» (ΕΛΣΑΛ – Καστανιώτης), «Είσοδος Κινδύνου» (ΕΛΣΑΛ –  Μεταίχμιο), «Κλέφτες και αστυνόμοι» (Ψυχογιός), «Ερωτικά Εγκλήματα» (Πατάκης). Κατά τα έτη 2012 – 2013 συνεργάστηκε ως Παρουσιαστής  – Εισηγητής στην τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ «Ο γύρος του κόσμου με 80 βιβλία». Έχει δημοσιεύσει μελέτες για την διδακτική των μαθηματικών, την πληροφορική στην εκπαίδευση και τη χρήση της αφήγησης και της ιστορίας στη διδασκαλία των μαθηματικών. Έχει συνεργαστεί με τις εφημερίδες Τα Νέα, Ελευθεροτυπία, Ελεύθερος Τύπος και Καθημερινή.

Έχει μεταφράσει από τα Αγγλικά και τα Γαλλικά 30 βιβλία σχετικά με την ιστορία των επιστημών, την εκλαΐκευση και τη μαθηματική λογοτεχνία. Το 2006 η γαλλική κυβέρνηση του απένειμε τον τίτλο του Chevalier dans l’ Ordre des Palmes Académiques. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας Θαλής+Φίλοι και της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας.