Ιστορία της Αστρονομίας

Ιστορία της Αστρονομίας

18 Φεβρουαρίου 2016

Ο William Herschel και η ανακάλυψη του Ουρανού

William HerschelΚατά την αρχαιότητα είχαν παρατηρηθεί στον ουρανό επτά κινούμενα αντικείμενα: Σελήνη, ο Ήλιος, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Στις 13 Μάρτιοι 1781, προστέθηκε στη λίστα και ο Ουρανός, διπλασιάζοντας την ακτίνα του γνωστού πλανητικού συστήματος.

O William Herschel (1738 -1822) ήταν γερμανικής καταγωγής αλλά είχε εγκατασταθεί στην Αγγλία όπου έπαιζε εκκλησιαστικό όργανο στην Οκταγωνική Εκκλησία. Στον ελεύθερο χρόνο του άρχισε να κατασκευάζει κάτοπτρα τηλεσκοπίων χρησιμοποιώντας ένα κράμα χαλκού και ψευδαργύρου.

Το απόγευμα της Τρίτης 13 Μαρτίου 1781 βρισκόταν στον κήπο του σπιτιού του ένα ξύλινο τηλεσκόπιο που είχε κατασκευάσει μόνος του. Το κάτοπτρο είχε διάμετρο 15,7 εκατοστά και εστιακή απόσταση 2,13 μέτρα. O Herschel παρατηρούσε μια περιοχή του αστερισμού των Διδύμων ταξινομώντας τα άστρα ως προς τη λαμπρότητα τους σε μια προσπάθεια χαρτογράφησης του Γαλαξία μας.

Συγχρόνως κατέγραφε και όσα άλλα περίεργα αστρονομικά αντικείμενα παρατηρούσε. Κοντά στον αστέρα 1 Geminorum παρατήρησε έναν «αστέρα» που του φάνηκε λαμπρότερος και μεγαλύτερος από ότι συνήθως· υποπτεύθηκε πως πρόκειται για κομήτη. Αυξάνοντας συνεχώς τη μεγεθυντική ισχύ του τηλεσκοπίου του παρατηρούσε τον αστέρα να μεγαλώνει συνεχώς.

O Herschel έγραψε σε πολλούς αστρονόμους ανακοινώνοντας τους την ανακάλυψη του. Αυτοί έστρεψαν το τηλεσκόπιο τους στον ουρανό και διαπίστωσαν πως αντίθετα με  τους κομήτες, αυτό το νέο αντικείμενο μετακινούνταν αργά και σταθερά, ενώ επιπλέον δεν είχε κεφαλή και ουρά. Ο Andreas Lexel υπολόγισε ότι η τροχιά του ήταν σχεδόν κυκλική, με περίοδο 83 ετών περίπου. Ήταν σαφές πως επρόκειτο για πλανήτη.

Το 1782 ο Herschel πρότεινε ο νέος πλανήτης να ονομαστεί Georgium Sidus (το άστρο του Γεωργίου). Ο βασιλιάς Γεώργιος ο Γ ικανοποιήθηκε τόσο πολύ από την ανακάλυψη που διόρισε τον Herschel αστρονόμο της αυλής με μισθό £200 το χρόνο. Το 1850, ύοτερα από πρόταση του Γερμανού αστρονόμου Johann Bode, ο πλανήτης ονομάστηκε «Ουρανός» το όνομα του μυθολογικού πατέρα του Κρόνου.

Crab NebulaΔεξιά: Ένα από τα πιο όμορφα νεφελώματα, το νεφέλωμα του Καρκίνου

Στα μέσα του 19ου αιώνα ήρθε το δεύτερο μεγάλο τεχνολογικό εργαλείο της αστροφυσικής, ο φασματογράφος. Έγινε αμέσως σαφές ότι μερικά από τα νεφελώματα, όπως το διάσημο στον Ωρίωνα, ήταν καυτά αεριώδη νέφη. Και το φάσμα της ατμόσφαιρας του ήλιου, που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης, αποκάλυψε την παρουσία ενός νέου στοιχείου, το ήλιο. Έναν αιώνα αργότερα, το ήλιο επρόκειτο να αποδειχθεί με μεγάλη κοσμολογική σημασία.

Και έτσι οι αστρονόμοι εισήλθαν στον 20ό αιώνα με έναν ορίζοντα μεγαλύτερο από αυτό του Αριστοτέλη, αλλά αυτό δεν ήταν τίποτα μπροστά σε αυτό που επρόκειτο να έρθει. Είχαν μόνο το τηλεσκόπιο και τον φασματογράφο, τη νευτώνεια βαρύτητα και τις εφαρμογές της στις τροχιές του φεγγαριού και των πλανητών. Αλλά δυστυχώς δεν είχαν ακόμα στο οπλοστάσιό τους, καμία πραγματική αστροφυσική, καμία σχετικότητα, καμία κβαντική θεωρία και καμία πραγματική κοσμολογία.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24