Ο ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ «ΒΟΡΕΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ» ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ

Ο ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ «ΒΟΡΕΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ» ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ

1 Ιουνίου 2018

Ο ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ «ΒΟΡΕΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ» ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ

Γενικά στοιχεία

Κατά τον μήνα Ιούνιο θα ασχοληθούμε με τον αστερισμό του Βόρειου Στεφάνου. Είναι εύκολα παρατηρήσιμος κατά τις 22.00, για όλον τον μήνα Ιούνιο, και ευνοϊκός για να τον ανιχνεύσουμε.

Πρόκειται για έναν μικρό αστερισμό του βορείου ημισφαιρίου, από τους κλασικούς, ανάμεσα στον Βοώτη και τον Ηρακλή και βόρεια του Όφεως. Καταλαμβάνει έκταση 179 τετραγωνικών μοιρών στους ουράνιους χάρτες. Αναγνωρίζεται εύκολα, εξαιτίας των επτά λαμπρότερων αστεριών του (4ου μεγέθους), αφού σχηματίζουν ένα ημικύκλιο που μεσουρανεί τον Ιούνιο στα γεωγραφικά πλάτη της Ελλάδας.

Μπορούμε να κατευθυνθούμε στον Βόρειο Στέφανο εάν ενώσουμε τους αστέρες Merak και Alkaid της Μεγ. Άρκτου (β΄ και η΄ Μεγ. Άρκτου αντίστοιχα) και την απόσταση αυτήν την διπλασιάσουμε, οπότε συναντάμε το γνωστό ημικυκλικό σύστημα των αστέρων του αστερισμού. (Δεξιά εικόνα)

Μυθολογικά στοιχεία

Το ημικύκλιο αυτό που μοιάζει με στεφάνι από δάφνες είναι νυφικό στεφάνι (Αριστερή εικόνα) και ανήκει στην Αριάδνη, την όμορφη κόρη του βασιλιά της Κρήτης Μίνωα. Όταν ο εραστής της, ο θνητός Θησέας, διαπίστωσε ότι η Αριάδνη προοριζόταν για νύφη ενός θεού, την εγκατέλειψε στη Νάξο. Ο Διόνυσος, ο θεός των αμπελιών και του κρασιού, την είδε, την ερωτεύθηκε και της ζήτησε να τον παντρευτεί. Η Αριάδνη όμως δεν πίστεψε ότι είναι θεός και εκείνος για να της το αποδείξει ζήτησε από την Αφροδίτη, θεά της ομορφιάς, να σχεδιάσει ένα στεφάνι φτιαγμένο από πολύτιμα πετράδια, για να της το χαρίσει ως γαμήλιο δώρο. Η Αφροδίτη το έκανε, η Αριάδνη πείστηκε ότι ο Βάκχος Διόνυσος είναι θεός, και τον παντρεύτηκε. Αυτός με την σειρά του ένιωσε τόση ευτυχία, ώστε πέταξε το στεφάνι στον ουρανό και τα πετράδια έγιναν άστρα.

Αστρονομικά στοιχεία

Αρχίζοντας την περιγραφή των πιο λαμπρών αστέρων θα αρχίσουμε από αυτά που σχηματίζουν το “στεφάνι” της Αριάδνης, όπως αναφέραμε και παραπάνω. Τα πιο λαμπρά από αυτά τα επτά αστέρια είναι: ο α’ Βορείου Στεφάνου ή Μαργαρίτης ή  Alphecca ,ο οποίος είναι μεταβλητός αστέρας με πολύ μικρή μεταβολή μεγέθους μόλις 0,1 σε διάρκεια 17,5 ημερών. Είναι ο μόνος λαμπρός αστέρας ανάμεσα στο στεφάνι με τους άλλους να είναι αμυδρότεροι και γι’ αυτό ονομάστηκε Μαργαρίτης. Βορειοδυτικά του λάμπει ο β’ Βορείου Στεφάνου, αστέρας 4ου μεγέθους σε απόσταση 114 ε.φ. και νοτιοανατολικά του Alphecca  βρίσκεται ο γ’ Βορείου Στεφάνου, όμορφο διπλό άστρο, με περίοδο περιφοράς στα 90 χρόνια.

Επίσης, στα βορειοδυτικά του β’ Βορείου Στεφάνου και προς τον Βοώτη, υπάρχει ο η΄ Βορείου Στεφάνου ,φυσικά διπλός αστέρας 6ου μεγέθους με 42 χρόνια περίοδο περιφοράς. Στον συγκεκριμένο αστερισμό υπάρχει και ένα τετραπλό αστέρι ο σ’ Βορείου Στεφάνου. Πρόκειται για ένα ζεύγος αστεριών, όπου τα δύο μέλη του έχουν κιτρινωπό χρώμα και είναι επίσης διπλά. Για να μεταβληθεί το μέγεθός του από 6ο σε 7ο χρειάζονται  1000 χρόνια. Αξίζει να αναφέρουμε και τον R- Βορείου Στεφάνου αφού είναι εκπρόσωπος μιας σπάνιας κατηγορίας μεταβλητών άστρων, με 6ο μέγεθος που είναι μόλις ορατός με γυμνό μάτι. Στο μέγεθος αυτό παραμένει για πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια ,χωρίς καμμιά διακύμανση. Ξαφνικά όμως και για ακανόνιστα χρονικά διαστήματα η λαμπρότητα ελαττώνεται πολύ γρήγορα από ένα έως εννιά μεγέθη. Ύστερα αναλάμπει και πάλι σιγά-σιγά. Η παρακολούθηση αυτή αλλά και η καταγραφή έγινε από τον Άγγλο ερασιτέχνη αστρονόμο Pigott, το 1795.

Επιπρόσθετα στον αστερισμό του Βορείου Στεφάνου και δυτικά των αστέρων α’ και β’ υπάρχει ένα σμήνος αμυδρών γαλαξιών με 400 περίπου μέλη, ορατό μόνο με μεγάλα τηλεσκόπια και ονομάζεται Abell 2162. (Αριστερή εικόνα)

Δεν υπάρχουν σμήνη αστέρων ή πλανητικά νεφελώματα στον συγκεκριμένο αστερισμό.

Ορατοί πλανήτες του Ιουνίου

Ο Ερμής δεν φαίνεται, αφού τον κρύβει ο Ήλιος.

Η Αφροδίτη συνεχίζει να λάμπει στα δυτικά-βορειοδυτικά, από νωρίς στο βραδινό λυκόφως, φωτισμένη κατα το 80% .

Ο Άρης, ανατέλλει μετά τις 12 τα μεσάνυχτα. Βρίσκεται στα νότια-νοτιοανατολικά, πάνω απο την ”τσαγιέρα” του Τοξότη.

Ο Δίας, ανατέλλει πριν τις 9 μ.μ,  στον αμυδρό αστερισμό του Ζυγού και τα μεσάνυχτα θα είναι η πιο κατάλληλη ώρα για να δούμε λεπτομέρειές του .

Ο Κρόνος, θα είναι και αυτός ορατός απο τις 11 μ.μ. και βόρεια του αστερισμού του Τοξότη.

Επομένως, από τους πέντε πιο εύκολα ορατούς πλανήτες, αυτήν τη εποχή μπορούμε να διακρίνουμε τους τέσσερις, ξεκινώντας πρώτα από την Αφροδίτη, που συνεχίζει να εμφανίζεται ως Αποσπερίτης, μέχρι να κρυφτεί πίσω από τον Ήλιο. Συνεχίζουμε, μετά τις 22.00, με τον γιγάντιο Δία, αλλά και τον Κρόνο, ο οποίος αυτό το καλοκαίρι θα μας κάνει την χάρη με την κλίση που θα έχει, να τον παρατηρήσουμε και να μαγευτούμε από τους δακτυλίους του. Συνεχίζουμε την περιπλάνηση μας στα άστρα του “στεφανιού της Αριάδνης” και συνεχίζουμε με τον πολεμοχαρή Άρη, ο οποίος ανατέλλει μετα τα μεσάνυχτα.

Του Ζαγάκου Γεώργιου.

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Παρόμοια άρθρα από την κατηγορία: ΔΕΙΤΕ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ