Ο Suzaku, και το Herschel συνδέουν τον άνεμο μιας μαύρης τρύπας με το χείμαρρο αερίου για το σχηματισμό άστρων.

Ο Suzaku, και το Herschel συνδέουν τον άνεμο μιας μαύρης τρύπας με το χείμαρρο αερίου για το σχηματισμό άστρων.

26 Μαρτίου 2015

Με το συνδυασμό παρατηρήσεων από την Ιαπωνία, από τον δορυφόρο ακτίνων Χ Suzaku και το παρατηρητήριο υπέρυθρων Herschel της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, οι επιστήμονες έχουν συνδέσει έναν άγριο “άνεμο” ο οποίος παράγεται κοντά στη μαύρη τρύπα “τέρας” ενός γαλαξία, και εκτείνεται προς τα έξω, υπό τη μορφή χειμάρρου ψυχρού αερίου, χίλια έτη φωτός μακριά. Η διαπίστωση αυτή επικυρώνει μια παλιά υποψία, για την ύπαρξη ενός μηχανισμού ανάδρασης που επιτρέπει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα να επηρεάσει την εξέλιξη του γαλαξία που την φιλοξενεί.

“Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που συνδέει άμεσα την τροφοδοσία της μαύρης τρύπας ενός γαλαξία με τα χαρακτηριστικά που βρέθηκαν σε πολύ μεγαλύτερες φυσικές κλίμακες”, δήλωσε ο Francesco Tombesi από το διαστημικό κέντρο Goddard της NASA στο Greenbelt, του Μέριλαντ, και το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ. “Έχουμε εντοπίσει τον άνεμο που προκύπτει από το φωτεινό δίσκο του αερίου που βρίσκεται πολύ κοντά στη μαύρη τρύπα, και δείχνουμε ότι αυτός ο άνεμος είναι υπεύθυνος για την ανατίναξη του αερίου σχηματισμού άστρων έξω από τις κεντρικές περιοχές του γαλαξία.”

Ο σχηματισμός των άστρων γίνεται σε ψυχρά, πυκνά μοριακά νέφη. Με τη θέρμανση και τη διασπορά αερίου που θα μπορούσε κάποια μέρα να φτιάξει αστέρια, ο άνεμος απ’ τη μαύρη τρύπα αλλάζει για πάντα ένα μεγάλο μέρος του γαλαξία.

Ο Tombesi και η ομάδα του ανέφερε τη σύνδεση αυτή σε έναν γαλαξία γνωστό ως IRAS F11119 + 3257 (F11119). Ο γαλαξίας είναι τόσο μακρινός, και το φως του έχει ταξιδέψει σε μας για 2.300 εκατομμύρια χρόνια, ή περίπου το μισό της σημερινής ηλικίας του ηλιακού μας συστήματος.

Όπως οι περισσότεροι γαλαξίες, συμπεριλαμβανομένου και του Γαλαξία μας, έτσι και ο F11119 φιλοξενεί μια τεράστια μαύρη τρύπα, η οποία εκτιμάται σε 16 εκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου. Η δραστηριότητα της μαύρης τρύπας τροφοδοτείται από ένα περιστρεφόμενο αέριο που διαμορφώνει ένα δίσκο που ονομάζεται δίσκος προσαύξησης, ο οποίος είναι μερικές εκατοντάδες φορές το μέγεθος του πλανητικού μας συστήματος. Πλησιέστερα προς τη μαύρη τρύπα, η ύλη που βρίσκεται σε τροχιά φτάνει θερμοκρασίες εκατομμυρίων βαθμών και είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για την τεράστια παραγωγή ενέργειας του γαλαξία, η οποία υπερβαίνει τον Ήλιο κατά περισσότερο από ένα τρισεκατομμύριο φορές. Ο γαλαξίας είναι σε μεγάλο βαθμό γεμάτος από τη σκόνη, έτσι ώστε το μεγαλύτερο μέρος της εκπομπής, φτάνει σε εμάς με τη μορφή του υπέρυθρου φωτός.