Αρχαία λίμνη στον Άρη μπορεί να δώσει στοιχεία για την ύπαρξη ζωής.

Αρχαία λίμνη στον Άρη μπορεί να δώσει στοιχεία για την ύπαρξη ζωής.

6 Απριλίου 2015

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Brown έχουν ολοκληρώσει μια νέα ανάλυση μιας αρχαίας λίμνης του Άρη, στον κρατήρα Jezero, κοντά στον ισημερινό του πλανήτη. Η μελέτη διαπιστώνει ότι η “επίθεση” του νερού που γέμιζε τον κρατήρα, ήταν μία από τις τουλάχιστον δύο ξεχωριστές περιόδους της ενεργητικότητας του νερού στην περιοχή γύρω από τον Jezero.

«Μπορούμε να πούμε ότι αυτή η πραγματικά καλά εκτεθειμένη τοποθεσία, καθίσταται ένα ισχυρό επιχείρημα για την θεωρία ύπαρξης τουλάχιστον δύο περιόδων δραστηριότητας νερού στον Άρη», δήλωσε ο Tim Goudge από το Brown, ο οποίος ηγήθηκε της εργασίας. «Αυτό, μας λέει κάτι πραγματικά ενδιαφέρον για το πόσο νωρίς άρχισε να ‘λειτουργεί’ ο Άρης.»

Η αρχαία λίμνη στο κρατήρα Jezero, εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2005 από τον Caleb Fassett από το κολέγιο Mount του νότιου Hadley, στη Μασαχουσέτη. Ο Fassett εντόπισε δύο κανάλια στις βόρειες και δυτικές πλευρές του κρατήρα που εμφανίζονται να τον έχουν τροφοδοτήσει με νερό. Αυτό το νερό υπερκάλυψε τελικά το τοίχωμα του κρατήρα στη νότια πλευρά και έρεε μέσα από ένα τρίτο μεγάλο κανάλι. Δεν είναι σαφές πόσο καιρό το σύστημα αυτό ήταν ενεργό, αλλά φαίνεται να έχει στεγνώσει περίπου πριν από 3,5 έως 3.800.000.000 χρόνια.

2_Complex_Surface_Geology_clip_image018Καθένα από τα κανάλια εισόδου του κρατήρα, έχει έναν ταμιευτήρα σχήματος δέλτα, όπου ιζήματα που μεταφέρθηκαν από το νερό κατακάθισαν στη λίμνη. Το 2008, ο Bethany Ehlmann από το Caltech στην Πασαντένα της Καλιφόρνια, έδειξε ότι τα ιζήματα είναι γεμάτα από αργιλικά ορυκτά – μια σαφή ένδειξη της αλλοίωσης από το νερό. Το ζήτημα του πώς ακριβώς σχηματίστηκαν εκείνα τα ανόργανα υλικά, παρέμεινε ανοικτό. Τα ορυκτά σχηματίστηκαν στη λίμνη, ή αποτελούν υλικά άλλου μέρους τα οποία μεταφέρθηκαν στη λίμνη;

Αυτό είναι το ερώτημα που θέλησαν να απαντήσουν ο Goudge και οι συνεργάτες του.

Για να το κάνουν αυτό, ο Goudge συγκέντρωσε υψηλής ανάλυσης εικόνες από το CTX όργανο της NASA που βρίσκεται σε τροχιά και τις συνδύασε με τα δεδομένα από το Φασματόμετρο Compact Reconnaissance (CRISM) που βρίσκεται πάνω στο Mars Reconnaissance Orbiter της NASA. Χρησιμοποιώντας αυτές τις δύο πηγές, ο Goudge έβαλε μαζί έναν λεπτομερή γεωλογικό και ορυκτολογικό χάρτη ολόκληρου του συστήματος ‘paleolake’ στο κρατήρα Jezero.

Ο χάρτης έδειξε ότι καθεμία από τις καταθέσεις των υλικών έχει τη δική της ξεχωριστή ορυκτολογική υπογραφή της, που ταιριάζει με την υπογραφή της λεκάνης απορροής από την οποία προήλθε. «Αυτό είναι μια καλή ένδειξη ότι τα ορυκτά σχηματίζονται στη λεκάνη και στη συνέχεια μεταφέρονται στη λίμνη», δήλωσε ο Goudge.

Ο σχηματισμός των ορυκτών και η μεταφορά τους φαίνεται να έχουν γίνει σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Η χαρτογράφηση της λεκάνης απορροής έδειξε ένα νεότερο στρώμα του βράχου που βρίσκεται στην κορυφή των ένυδρων ορυκτών. Τα κανάλια εισόδου του κρατήρα χαράχθηκαν μέσα σ’ αυτό το στρώμα των νεότερων βράχων. Αυτό σημαίνει ότι το νερό που σκάλισε τα κανάλια, πρέπει να έχει εισρεύσει μετά το τέλος της δημιουργίας του στρώματος, μέσα από το σχετικό πέτρωμα.

Η διαπίστωση αυτή θα μπορούσε να ρίξει φως σχετικά με την ιστορία του νερού στον Άρη. Είναι σαφές ότι ο Άρης είχε κάποτε πολύ νερό, αλλά δεν είναι σαφές ότι το Αρειανό κλίμα ήταν αρκετά ζεστό για να διατηρήσει νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνεια για μεγάλες χρονικές περιόδους.

Το γεγονός ότι ο κρατήρας Jezero καταγράφει την ιστορία των δύο ξεχωριστών περιόδων του νερού, τον καθιστά ενδιαφέροντα στόχο για μελλοντική μελέτη. Στην πραγματικότητα, ο Jezero είναι ψηλά στη λίστα των επιστημόνων ως τόπος πιθανής εκφόρτωσης ενός νέου ρόβερ της NASA το 2020. Αν η ζωή είχε αναδειχθεί σε μία από τις δύο περιόδους που συνδέονται με το νερό, τα σημάδια της μπορεί κάλλιστα να έχουν διατηρηθεί μέσα στον Jezero.