Κοσμικές οφθαλμαπάτες στη Μεγάλη Άρκτο

Κοσμικές οφθαλμαπάτες στη Μεγάλη Άρκτο

3 Δεκεμβρίου 2015

Cosmic_optical_illusions_in_Ursa_Major_node_full_image_2Ορισμένες από την εκπληκτικές απόψεις του κόσμου που έχουμε οφείλουν την ομορφιά τους σε ένα τέχνασμα προοπτικής, όπως απεικονίζεται σε αυτή την εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble των NASA/ESA.

Οι γαλαξίες στην κορυφή και στο κάτω μέρος του πλαισίου ονομάζονται PGC 37639 και PGC 101374 αντίστοιχα. Αν και μπορεί να φαίνεται σαν να βρίσκονται και οι δύο στη μέση μιας γαλαξιακής πάλης, συνδεδεμένοι με το μπλε ρυάκι που διασχίζει το κέντρο της εικόνας, ο PGC 37639 βρίσκεται κάπως πιο κοντά στη Γη από οτι ο συνοδός του, και οι δύο τους δεν συνδέονται φυσικά.
Σε ένα άλλο οπτικό τέχνασμα, η εικόνα αυτή δεν περιέχει δύο γαλαξίες, αλλά τουλάχιστον τέσσερις. Το επάνω αριστερό μπάλωμα φιλοξενεί στην πραγματικότητα δύο γαλαξίες στα πρώτα στάδια της συγχώνευσης. Τα φωτεινά κέντρα τους μπορούν ακόμα να γίνουν αντιληπτά χωριστά, λαμπερά μέσα σε μια δίνη αερίου και σκόνης.

Ένας μικρότερος και σχετικά άθικτος σπειροειδής γαλαξίας, γνωστός ως SDSSCGB 19.4, φαίνεται στα δεξιά του συγχωνευμένου διδύμου. Αυτό το τρίο των γαλαξιών περιλαμβάνει την Arp 194, μια ομάδα γαλαξιών μόλις κάτω από 600 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κηφέα.

Το μπλε ρυάκι θεωρείται ότι έχει σχηματιστεί μέσα από τις ταραχώδεις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις που συμβαίνουν στην κορυφή του πλαισίου – η ανώτατη γαλαξιακή συστάδα είναι μια δίνη των κάποτε παλλόμενων σπειροειδών βραχιόνων. Το ρυάκι εκτείνεται για περίπου 100. 000 έτη φωτός, και αποτελείται από αέριο, σκόνη και πολλά εκατομμύρια νεογέννητα άστρα. Αυτά τα αστέρια, τα οποία συγκεντρώθηκαν μαζί για να σχηματίσουν αστρικά σμήνη, τα οποία με τη σειρά τους αργότερα συσσωρεύονται ως υπερσμήνη, είναι υπεύθυνα για την εντυπωσιακή μπλε απόχρωση που είναι ορατή εδώ. Είναι κυρίως νέα, ζεστά και τεράστια, ένας συνδυασμός που τα αναγκάζει να εκπέμπουν μπλε φως.

Η εικόνα δημοσιεύθηκε το 2009, για να τιμήσει το 19ο έτος του Hubble στο διάστημα. Το τηλεσκόπιο όδευε στο να πετύχει ένα τέταρτο του αιώνα σε τροχιά γύρω από τη Γη, ένα ορόσημο το οποίο έφτασε φέτος τον Απρίλιο.

του Γ. Ζαγάκου.